جمال الدين محمد الخوانساري
115
شرح آقا جمال خوانسارى بر غرر الحكم ودرر الكلم ( فارسي )
2028 الحازم من حنّكته التّجارب وهذّبته النّوائب . دور انديش كسى است كه ماليده باشد كأم أو را آزمايشها ، وپاكيزه كرده باشد أو را مصيبتها ، « ماليده باشد كأم أو را آزمايشها » يعنى مزه وچاشنى تجربه وآزمايش را يافته باشد ، چه ظاهر است كه هر كه مزهء آنها را يافت ديگر ترك نكند وباعث حزم ودور انديشى أو گردد ، وممكن است كه معنى كلام اين باشد كه محكم كرده باشد أو را آزمايشها وپاكيزه كرده باشد أو را مصيبتها يعنى مصيبتها بر أو وارد شده باشد كه بر آنها صبر كرده باشد وبآن سبب اخلاق أو پاكيزه باشد . 2029 الاحسان غريزة الأخيار والإساءة غريزة الأشرار . احسان كردن خصلت نيكوكاران است ، وبدى كردن با مردم خوى مردم بد . 2030 الّساعات تخترم الاعمار وتدنى من البوار . ساعتها فرا مىگيرد يا بر مىكند ومستأصل مىگرداند عمرها را ، ونزديك مىگرداند بمرگ وهلاك ، مراد اين است كه قدر هر ساعتي را بايد دانست ودر كارى بايد صرف كرد كه ذخيرهء اين كس باشد كه اگر بعبث وباطل صرف شود يك بار آدمي خبر دار شود كه عمر رفت ومرگ آمد وبىتهيّه واستعداد بايد متوجه سفر آخرت شد ، نعوذ باللّه منه . 2031 الكريم يرى مكارم أفعاله دينا عليه يقضيه . كريم يعنى صاحب جود يا بلند مرتبه بيند افعال نيكوى خود را كه فوت شده از أو قرضى برخود كه بايد قضا كند آن را ، يا مراد اين است كه مىبيند آنها را قرض بر خود وقضا ميكند آنها را ومراد به « ديدن » دانستن است ، يعنى چنان داند وپندارد . 2032 اللّئيم يرى سوالف احسانه دينا له يقتضيه . لئيم يعنى مقابل كريم بيكى از دو معنى كه مذكور شد مىبيند احسانهاى